منطقۀ ما

نکاتی در باب سبک رباعیات عامیانۀ تاجیک

۱۳۹۹/۱۲/۶ - ۱۱:۴۱ قبل از ظهر

ساختار رمزی مصراع اول از آن‌جا که دوبیتی‌های عامیانه در حوزه و ساحت بیرون از منظومۀ ادبیات رسمی و مکتوب خلق شده‌اند طبعاً اصول ساختاری و قواعد زیباشناسی مخصوص به خود را دارند. سنجش شعر عامیانه با قوانین شعر رسمی، راه به جایی نمی‌برد. حتی طبقه‌بندی‌ها و صنایع بلاغی شعر رسمی را نمی‌توان تمام و کمال در تحلیل و بررسی شعر عامیانه به کار بست. اما کشف برخی خصوصیات بلاغی و ویژگی¬هایی که منحصر به…

تاریخچۀ لباس کردی

۱۳۹۹/۱۲/۵ - ۱۱:۳۱ قبل از ظهر

فرهنگ کردها، هنرها و زیبایی‌هایی را به میراث گذاشته است. در فرهنگ کردستان گنجینه‌های جذابی وجود دارد که می‌تواند به‌عنوان آداب ‌و رسوم مردم شناخته شود و حتی گاهی به‌عنوان تاریخ آن ملت می‌تواند در نظر گرفته شود. کردها از آن دسته اقوامی هستند که از زمان‌های دور و به درازای تاریخ تعصب شدیدی بر حفظ و نگهداری از هویت و فرهنگ خود داشته و دارند. در این میان این توجه موجب می‌شود که فرهنگ‌های محلی بیشتر شناخته…

اوزبیکستان، یک بخارا به من بدهکار است

۱۳۹۹/۱۱/۳۰ - ۱۰:۳۳ قبل از ظهر

به دلیل علاقه کم و نه چندان زیادم به تاریخ، هیجان چندان زیادی برای سفر به سمرقند نداشتم .دست‌کم برای ‌من که دنیایش گرد و آرزوهایش همانند مستطیل سبز دراز است، سفر به منطقه‌ای که در آن کلی جاذبه تاریخی موقعیت دارد، هیجان چندان زیادی ندارد. ولی اگر کنار آرامگاه امیر تیمور گورگانی در سمرقند، یک استادیوم فوتبال یا مجموعه ورزشی واقع می‌بود، یا دست کم در آن شهر یک مسابقه فوتبال مهم برگزار می شد، اوضاع به…

تاجیکستان زادگاه طبیعت

۱۳۹۹/۱۱/۲۸ - ۱۲:۳۸ بعد از ظهر

سرزمین تاجیکستان از دورۀ حجر تجربۀ زیست انسان‌ها را در دامن خود داشته است. از همان ابتدا آجرهای تمدن آمودریا در این سرزمین چیده شد. فرهنگ‌های زیادی نیز در این سرزمین متولد شدند. پیروان آیین بودایی، مسیحی، زرتشتی، آیین مانوی، دین اسلام و این اواخر حزب کمونست در این سرزمین اهورایی حضور داشته اند و دارند. در این سرزمین فرمان‌روایان و شاهان زیادی از دودمان‌های هچون هخامنشی، کوشانی، ساسانی، سامانی و...حکومت کرده اند، امپراتوری روسیۀ تزاری و اتحاد جماهیرسوسیالیستی شوروی…

تقابل کرملین و ٖالکسی ناوالنی

۱۳۹۹/۱۱/۲۷ - ۱:۵۸ بعد از ظهر

شهرهای روسیه شاهد اشتراک گستردۀ مردم در تظاهرات ضد حکومتی است. تظاهرکننده‌گان در حمایت از الکسی ناوالنی فعال سیاسی و مبارز ضد فساد که بعد از بازگشت از آلمان فورا دستگیر و به زندان منتقل شد، شعار می‌دهند. بخشی از مردم روسیه به تغییراتی که ولادمیر پوتین در قانون اساسی این کشور وارد نموده به شدت مخالفند. این تغییرات که به رییس‌جمهور صلاحیت زیادی می‌دهد و نقش مجلس دوما/پارلمان روسیه را بالا می برد مورد حمایت پوتین است. تغییرات قانون…

چرا رادیو نوروز مهم است؟

۱۳۹۹/۱۱/۲۵ - ۱۲:۳۳ بعد از ظهر

به مناسبت روز جهانی رادیو در نیمه‌ی شهریور/سنبله ۱۳۹۹ خبری خوش از هراتِ جان به گوش رسید. این بانگ رادیو نوروز بود که از این شهر باستانی برخاسته بود. هرات که همواره کانون فرهنگ و ادب در جهان پارسی بوده، این بار نیز پیشگام پیوندی تازه میان مردمان حوزه تمدنی نوروز شده است. راست است که اهالی «منطقه ما» که از کوه های بلند کشمیر تا سرزمین های بالکان و از فرارودان تا خلیج…

جنبش دمکراتیک پاکستان در مسیر ناکامی

۱۳۹۹/۱۱/۱۵ - ۳:۴۶ بعد از ظهر

11 حزب سیاسی قدرت‌مند اپوزیسیون پاکستان، در ماه سپتامبر  سال گذشته، ایتلافی را زیر نام «جنبش دمکراتیک پاکستان» تشکیل دادند که مطالبۀ اصلی آن  استعفای عمران‌خان نخست‌وزیر آن کشور بود. رهبران و هواداران این احزاب مدعی اند ارتش قدرت‌مند پاکستان انتخابات پارلمانی سال   ۲۰۱۸ این کشور را به سود حزب تحریک انصاف که رهبری آن را عمران خان به دوش دارد، دست‌کاری کرد و نخست‌وزیر کنونی را به قدرت رساند. از نظر آنان عمران‌ خان مشروعیت…

جشن «پیر شالیار اورمان» در کردستان

۱۳۹۹/۱۱/۱۱ - ۳:۰۷ بعد از ظهر

 کردستان ایران، تاریخی پربار و غنی دارد و در هر گوشۀ آن نشانی از قدمت و غنای فرهنگی مردم به چشم می‌خورد؛ در این میان روستای اورامان، آرشیوی هزاران ساله از فرهنگ و تمدن کردستان است. اورامان یا اورامان در 75 کیلومتر شهر مریوان در استان كردستان ایران واقع شده است که منطقه‌ای زیبا و با بافتی پلکانی و دارای تاریخی کهن و…

نشر نخستین کتاب در مورد جشن سده در تاجیکستان

۱۳۹۹/۱۱/۹ - ۴:۳۰ بعد از ظهر

در فرهنگ مردم آریایی چهار جشن مهم دیده می­‌شود که هر کدام از آن با یکی از عناصر چهارگانه ( آب، آتش، باد و خاک ) ارتباط دارند. متاسفانه برخی از این جشن­‌ها در طول تاریخ به بوتۀ فراموشی سپرده شده ­اند. اما برخی از آن‌ها از قدیم تا کنون میان مردم رایج بوده­ است. جشن سده نیز یکی از جشن‌های زیبا و زمستانی است که به عنصر آتش مرتبط است. این جشن هرچند در طول…

کردی، زبان زنده و کهن

۱۳۹۹/۱۱/۶ - ۲:۱۳ بعد از ظهر

زبان کردی یکی از زبان‌های زنده‌ی دنیاست که از بین 80 زبان دنیا در جایگاه سی و یکم قرار گرفته است. بر اساس سرشماری سال 90 بیش از 10 درصد از جمعیت ایران را کردزبانان تشکیل می‌دهند که در مناطق مختلف کشور پراکنده‌شده‌اند. در این میان کردهای کشورهای مختلفی مانند سوریه، عراق، ترکیه هم هر کدام با گویش خاصی از زبان کردی صحبت می‌کنند. در…

آداب و رسوم در رباعیات عامیانۀ تاجیکان

۱۳۹۹/۱۱/۶ - ۱۲:۴۱ بعد از ظهر

آداب و رسوم به مانند اعتقادات، باورها، اخلاقیات، قوانین، عرف و عادت، در آثار هنری هر جامعه به خصوص شعر و ادبیات، موسیقی و رقص انعکاس یافته است. ادبیات عامه که بخش اعظمی از فرهنگ هر جامعه است از این امر مستثنی نیست. در رباعیت عامیانۀ تاجیک، ما با مفهوم و موضوعاتی مواجه می­‌شویم که رابطۀ مستقیم به آداب و رسوم مردم تاجیک دارد. در واقع بازتاب زندگی اجتماعی و فرهنگی مردم تاجیک…

کتاب « تاریخ ادبیات نوین تاجیکستان »

۱۳۹۹/۱۰/۲۲ - ۱۲:۳۸ بعد از ظهر

  کتاب « تاریخ نوین ادبیات تاجیکستان» اثر دکتر علی اصغر شعردوست را می‌توان با دید و نگاهی تازه در برخی موارد ادبی ، تاریخی و اجتماعی...در شکل‌گیری سیاسی و اجتماعی آسیای میانه به خصوص تاجیکستان دانست. با توجه به ترتیب مطالب که از تاریخ بعد از ورود اسلام به ماوراالنهر و بررسی تاریخی و اجتماعی این منطقه و سیر تحول ادبی آن که بیشتر به صورت تاریخی و اجتماعی آمده است بی…

کتاب فولکلور تاجیکان افغانستان

۱۳۹۹/۱۰/۱۵ - ۳:۳۱ بعد از ظهر

تاجیکستان امروزی به همراه بخش شمالی افغانستان امروزین و بخش شمال شرقی ایران امروز، در روزگاران گذشته، منطقۀ «خراسان بزرگ» را تشکیل می‌­داده ­اند. زبان رایج امروز مردم ایران و افغانستان و تاجیکستان نیز شکل قوام‌یافته و متطوّرِ لهجۀ اهالی خراسان بزرگ (دری) در سده­‌های آغازین دوران اسلامی است. «در تاریخ زبان فارسی سه دورۀ مخصوص قید می‌­شود؛ فارسی قدیم، فارسی میانه، و فارسی نو. زبان تاجیکی از گروه ایرانی عایلۀ زبان­‌های هند…

درس‌هایی از مدیریت منازعات قومی در قره‌باغ کوهستانی

۱۳۹۹/۱۰/۱۳ - ۳:۰۰ بعد از ظهر

در آستانه‌ی فروپاشی شوروی که فضای سیاسی معرفی شده‌ی گورباچف آخرین رییس جمهور و صدر هیات رییسه‌ی کمیته‌ی مرکزی حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی سوسالیستی تحت عنوان «گلاسنوست» موجب خیزیش مناقشات خفته در زیر خاکستر و سرکوب شده با مدیریت خاکستری سیاسی - امنیتی نظام شوروی بود، آرامش منطقه‌ی قفقاز را برهم زد. در منطقه‌ی قفقاز که آن را موزاییک اقوام می‌نامند، از گذشته‌های دور اقوام متعددی در کنار هم زنده‌گی…

نسخه‌ی قزاقستانی « تاریخ افغانستان»

۱۳۹۹/۱۰/۱۰ - ۱۱:۵۸ قبل از ظهر

اختصاصی برای وب‌سایت رادیونوروز/برگردان از وب‌سایت رادیو نوروز رونمایی نسخه‌ی قزاقستانی کتابم «تاریخ افغانستان» در انستیتوت مطالعات استراتژیک قزاقستان به تاریخ 11 دسامبر سال 2020، یک رویداد بسیار مهم علمی محسوب می‌شود. انتشار این کتاب به زبان رسمی قزاقستان، یک اتفاق بسیار مهم و میمون علمی در قزاقستان است. نیازی به گفتن نیست که این امر باعث افزایش آگاهی از افغانستان به عنوان یک کشور مهم استراتژیک در قزاقستان می‌شود.

از دوشنبه تا هندوستان

۱۳۹۹/۱۰/۴ - ۱۱:۳۲ قبل از ظهر

با وجود رایج بودن زبان­‌های مختلف و معتدد در کشور افسانه­‌ای هندوستان و جایگزین شدن زبان انگلیسی به جای زبان فارسی باز هم مردم هندوستان شیفتۀ زبان فارسی هستند. دلیل علاقۀ مردم هند به فرهنگ، تاریخ و ادبیات کشورهای فارسی زبان به زمان‌های قدیم بر می­‌گردد که میان سرزمین هند و خراسان بزرگ روابط تجاری و فرهنگی بر قرار بود. می‌­توان با جرات گفت که بخش اعظمی از تاریخ سرزمین هندوستان با شعر و ادبیات…

استقبال‌ هند از رمان دگرباش جنسی افغان

۱۳۹۹/۹/۲۹ - ۳:۴۶ بعد از ظهر

منبع: asianlite.com برگردان: پریسا پارشهری   نعمت سادات، فعال و روزنامه‌نگار امریکایی ـ افغان  به خاطر رمان اول خود قالی‌بافان، بسیار تشویق  شد. آقای سادات برای معرفی کتاب‌اش قبل از ماه مارچ سال ۲۰۱۹ به هند آمده بود. او در گفتگویی که در زیر می‌خوانید می‌گوید که چگونه  موضوع رمانش  بعد از بیرون آمدن و آشکارشدن از پستوی ذهن، باعث طرد او از سوی بسیاری از دوستان و اعضای…

لباس‌های سنتی اوزبیکستان

۱۳۹۹/۹/۲۹ - ۲:۲۸ بعد از ظهر

لباس ملی اوزبیکستان  با رنگ‌های روشن و زیبا طراحی است. لباس‌های سنتی آنان نشان دهنده‌ی  سنت‌های غنی فرهنگی  آنان است. هر چند با گذشت زمان تغییرات زیادی در طرز پوشش مردم هر سرزمینی آمده است و لباس‌های جدید با تغییر نوعیت و رنگ آمیزی جدید امری بدیهی است، اما لباس‌های سنتی ریشه در فرهنگ دارد و هرگز از بین مردم نمی‌رود. لباس‌های سنتی اوزبیکی هنوزهم از زیبایی خاصی برخوردار است و با همان شان و شوکت…

یلدا در شمالی‌ترین مرز آناهیتا

۱۳۹۹/۹/۲۹ - ۱۱:۵۶ قبل از ظهر

شب یلدا هرچند در تاجیکستان به این نام بین مردم شناخته شده نیست، اما میان فرهنگیان و تحصیل­‌کردگان تاجیک یک نام آشناست. شب یلدا که در تاجیکستان به شب چله معروف است یکی از جشن­‌های کهن و باستانی است که ریشه در فرهنگ مردمان آریایی‌نژاد دارد. این جشن در ایران و افغانستان با رسم و رسوم خاص برگزار می‌­شود. و از جایگاه ویژه‌­ای بین مردم این دو سرزمین برخوردار است. در تاجیکستان متاسفانه سال‌ها است…

استاد زریاب حامی فرهنگ تاجیکان

۱۳۹۹/۹/۲۵ - ۱۰:۵۲ قبل از ظهر

در سال 2020، شخصی، خانواده­ای، محلی، روستایی، شهری و کشوری نیست که سوگ‌وار و داغ‌دار نشده باشد. امسال باران مرگ بر سقف هر منزلی چه اشخاص عادی و خاص بارید و سیلی از اشک­‌ها را جاری ساخت و جهان را در اقیانوسی از غم و اشک­ رها کرد. روزی نیست که در رسانه­‌ها و شبکه­‌های اجتماعی جهان خبر درگذشت شخصی را نشنویم و نبینیم. انگار مرگ کینۀ دیرینۀ خود را بر سر بشر دارد خالی می­‌کند. امسال…