جامعه‌خوانی

روند صلح افغانستان، خلای توازن جنسیتی و فقدان نمایندگی زنان

۱۴۰۰/۱/۲۴ - ۱۰:۴۶ قبل از ظهر

در مذاکرات مسکو به تاریخ 18 مارچ 2021 حبیبه سرابی، تنها زن افغان حضور داشت. حضور اندک و صوری زنان همیشه موجب نگرانی آنان بوده است، در حالی که طالبان رویۀ خشونت‌باری با زنان داشتند وآنان را به حاشیه راندند، و زنان نگران بازتولید آن برهه اند. فعالین حقوق زنان و سازمان‌های حقوق بشری با این چالش‌ مواجه اند، اما تا به حال مساعی آنان به نتیجۀ ملموسی نرسیده است. در زیر برخی از اقدامات زنان در این راستا را مرور می‌کنیم. …

ویروس کرونا و وضعیت زنان پاکستانی

۱۴۰۰/۱/۱۲ - ۲:۲۶ بعد از ظهر

یک سال قبل، جهان با مشکلات زیادی روبرو شد. روال زندگی روزمره دگرگون شد، مدیریت زمان تغییر کرد، مردم رفتاری دیگر بروز دادند و از اشیای پیرامون خود می‌ترسیدند. جداکردن محل کاری مردان و زنان، یکی از کارهای عادی پیش از شیوع ویروس کرونا بود. زنان در پاکستان که تعدادشان در محیط‌های کاری کمتر از 30% است، اغلب در خانه می‌ماندند و مردان به کار می‌رفتند. صبح‌هنگام که مردان خانه را به قصد کار ترک می‌کردند، زنان سراغ وظایف…

آخرین یهودی افغانستان، عزم ترک وطن کرده است

۱۴۰۰/۱/۱۰ - ۱۱:۵۳ قبل از ظهر

زابلون سیمینتوف 61 ساله، تنها یهودی افغانستان است. وی بار فراق خانواده خویش را به دوش کشیده و طی جنگ‌های داخلی و حاکمیت طالبان در افغانستان زندگی کرده است تا در سرزمین خود بماند. روزگار کنون طور دیگری ورق خورده است و سیمینتوف با خروج نیروهای غربی از افغانستان و تلاش‌های جاری صلح برای آوردن صلح در این کشور که احتمالا منجر به بازگشت طالبان بر مسند قدرت می‌شود، قصد ترک وطنش را دارد. وی در…

تجارت تلخ روسپی‌گری

۱۳۹۹/۱۲/۱۹ - ۳:۱۷ بعد از ظهر

روسپی‌گری پدیده‌ای است که از کهن‌ترین ادوار حیات بشر در جوامع انسانی وجود داشته و در متون مختلف در میان بابلیان، هندیان، رومیان، یونانیان و ایران باستان به آن اشاره شده است. بنابر این آنچه این پدیده را از جامعه‌ای به جامعه‌ی دیگر متفاوت می‌کند، نوع و شکل آن و نحوه‌ی برخورد جوامع مختلف با این پدیده است. روسپی در اصل مخفف روسپید است که به عنوان طعنه و تمسخر به زنانی گفته می‌شد که…

فرید حمیدی، آخرین چانس تلف شدۀ روشنفکری

۱۳۹۹/۱۲/۱۳ - ۲:۱۴ بعد از ظهر

جنبش روشنفکری، جان‌مایۀ تحول فکری و پویایی در جامعه بوده است، از مغان مانوی در بلخ که واسطۀ دادخواهی و حکمت بین عام و خاص یا مردم و حکومت بوده اند، تا بعد از دورۀ اشکانی، مزدک و حکمای مزدکی و دوره‌های پسین‌تر که همین نقش را برمکیان بلخی و بعد حکمای طوسی، در دوران اسلامی به عهده داشتند. فارس‌نامۀ ابن بلخی که کتابی مستطاب در این بابت است از تمثیل جمشید مثال می‌آورد :« طبقۀ اول، کسانی که به فطانت و خردمندی و…

از والنتاین تا شهروند جهان وطنی!

۱۳۹۹/۱۱/۲۸ - ۱:۴۱ بعد از ظهر

در سال‌های اخیر برخی از کابل‌نشینان به والنتاین اهمیت می‌دهند. سال‌های نه چندان دورتر در افغانستان این روز تنها برای دختران و پسران مجرد شناخته شده‌ بود. اما اکنون هم برای مجردها و هم برای متاهل‌ها روز والنتاین تبدیل به روزی خاص و نمادین شده‌ است. هرچند ممکن است برای بعضی‌ها این روز یک روز معمولی باشد و برگزاری مناسک این روز را به نوعی غرب‌گرایی و تعبیت از فرهنگ غربی قلم‌داد گردد. از طرف دیگر والنتاین به لحاظ…

تاریخ جوامع یهودی افغانستان

۱۳۹۹/۱۰/۲۷ - ۲:۴۲ بعد از ظهر

این مقاله نگاهی کلی به تاریخ یهودیان در افغانستان می‌اندازد. خلاصه‌ای از موضوعات ادبیات تحقیقی در این مورد را در اختیار قرار می‌دهد و به موضوعات مهم در محدوده‌ی تاریخی مختصری اشاره می‌کند. البته بحث‌های  زیادی در داخل و خارج افغانستان در مورد یهودیان در جریان است و وجود دارد. این بحث‌ها برخاسته از ارتباط با افسانه‌ی ده قبیله‌ی گم‌گشته است. گم‌گشتگی ده قبیله‌ی آسوری در قرن هشتم قبل از میلاد. این افسانه اهمیت ساخت هویت  یهودیان…

زنان در فضای شهر مریوان ایران

۱۳۹۹/۱۰/۱۵ - ۲:۱۷ بعد از ظهر

زنان و مردان متناسب با موقعیت شان از فضاهای شهری به شیوه‌های گوناگون استفاده می‌کنند. در این میان، زنان و مردان می‌باید در مرکز فرایند برنامه‌ریزی و ساخت فضاهای شهری قرار گیرند؛ اما تاکنون روند غالب در تدوین برنامه‌ریزی‌های شهری بر اساس نیازهای مردان از شهر بوده است. این در حالی است که امروزه برنامه‌ریزان شهری و پژوهشگران مطالعات جنسیتی فضایی بر این باورند که به دلایل بی‌شماری ساخت فضای شهری نیاز به اتخاذ روشی دارد…

رنج و رقص قانونی صبور

۱۳۹۹/۱۰/۱۳ - ۲:۰۴ بعد از ظهر

صبور حسینی اکنون  ۶۴ سال سن دارد، بیشتر این عمر خود را به قول خودش صرف و وقف آموزش فرزندان میهن کرده است. او آموزگار پرورشگاه یتیمان بوده، در دور دست‌ترین نقاط به تدریس پرداخته و فارغ انستیتوت پیداگوژی است. خود را یک تراجنسی می داند و این بخش قصه‌ی زنده‌گی‌اش توام با عشق به زنده‌گی و رنج‌های پیوسته‌ای است که بر او تحمیل شده است. این روزها دوباره او به چهره‌ی شبکه‌های اجتماعی تبدیل…

قتل‌های ناموسی در کردستان

۱۳۹۹/۱۰/۱۱ - ۱:۵۷ بعد از ظهر

آمارهایی تکان‌دهنده از قتل‌های ناموسی در سراسر جهان وجود دارد اما این آمار در کردستان ایران هرساله نه‌تنها کم نمی‌شود بلکه مساله‌ی عادی در بین مردم منطقه تلقی می‌شود. از بانه و سنندج تا مریوان زنان کردستان قربانی نگرش‌ها و سنت‌های پدرسالار با ماهیت قبیله‌ای هستند. در سال ۱۳۸۸ در طول ۷ ماه بیش از ۱۰ زن در کردستان و در سه ماه پایانی سال ۹۱ تنها در مریوان و روستا‌های اطراف آن سه زن قربانی…

نسبت بیکاری و جُرم با اشاره به کابل

۱۳۹۹/۱۰/۱۱ - ۱۲:۵۲ بعد از ظهر

معمولا شهرهای کلان و پایتخت‌ها جاهای پر سر وصدایی هستند به خصوص کشورهایی که هنوز راهِ طولانی توسعه را نپیموده اند. کابل نیز یکی از پایتخت‌های پر جمعیت و پر سر و صدایی می‌باشد که در دل آن هزاران راز و آواز نهفته است. وقتی به کابل نگاه می‌کنیم؛ از آلودگی‌های صوتی و محیطی گرفته که نه سر می‌گذارد و نه جان، تا غبار فقر و ناداری و…

معلول افغانستان، موجود زنده به گور

۱۳۹۹/۹/۱۳ - ۴:۱۸ بعد از ظهر

به مناسبت روزجهانی معلولین   جنگ همه ساختارها و زیربناهای اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و روانی جامعه را درهم فرو می‎ریزد. جامعه و مردمی که جنگ را شاهد بوده‎اند به صدها سال نیاز دارند که از زیر بار تاثیرات مخرب و کمرشکن آن کمر راست کنند. اگر فکر می‎کنیم که جنگ در همان میدان جنگ آغاز و ختم می‎شود معلوم است که مرتکب اشتباه فاحشی شده‎ایم…

نظریه‌های توطئه تا چه حد جدی هستند؟

۱۳۹۹/۹/۱۲ - ۳:۲۱ بعد از ظهر

حدود یک سوم شهروندان آمریکایی به گرمایش زمین اعتقاد ندارند.[1] بیست و نه درصد مردم این کشور بر این باور هستند که ماموریت آپولو 11 با شکست مواجه شد و تصاویر پا گذاشتن انسان روی کره ماه در استودیوهای فیلم سازی هالیوود گرفته شده است.[2] پانزده درصد از مردم آمریکا به وجود یک فرقه‌ی مخفی قدیمی به نام ایلومیناتی‌ها (illuminatie) باور دارند که دنیا را با…

روشنفکران ما، همواره در رسالت خود شکست خورده اند

۱۳۹۹/۸/۶ - ۲:۲۳ بعد از ظهر

یادداشت: روشنفکران، به عنوان نخبگانی اجتماعی شناخته می‌شوند که می‌توانند بیشترین تاثیر را در روند مدرنیزاسیون و رفتن جامعه به سمت مدرنیته داشته باشند. تاریخ جهان مدرن، شاهدی بر این مدعا است که روشنفکران، پیش‌قراولان تحولات عمیق اجتماعی بوده اند. به باور بسیاری از صاحب‌نظران، حضور فعال روشنفکران، برای تغییر در یک جامعه الزامی است، روشنفکرانی که به عنوان منتقدان وضع موجود و کسانی که تلاش می‌کنند جامعه و سیاست را با مشارکت فعال خود به…

روایت درد خواستن برابری

۱۳۹۹/۸/۴ - ۴:۵۷ بعد از ظهر

و آنچه دیدیم، عکسی بود در فیس‌بوک از کوچه‌ای خاکی با خانه‌های کهنه‌ساخت و مردمانی به ظاهر بسیار ساده، آنچه‌دیدیم پیکر به پیکر نوجوان بود با پیراهن‌های خاکی و ساده و خونین که در تکه‌ای کهنه پیچیده شده بود، آنچه دیدیم دفترچه ۴۰ برگ ۲۰ افغانی بود که رویش به قلم خون نوشته بودند روایت درد خواستن آزادی و برابری در زمین سوخته افغانستان که فقط باید از اهالی این ملک فراموش شده باشی تا بتوانی…

معمای کثرت گرایی فرهنگی

۱۳۹۹/۸/۱ - ۱۱:۳۴ قبل از ظهر

در شانزدهم اکتبر، در شهر کوچکی در سی کیلومتری پاریس، یک معلم جوان تاریخ و جغرافیا توسط یک فرد تندرو مسلمان چچنی‌الاصل سربریده شد. دلیل امر برای جامعه‌ی فرانسه ناآشنا نبود: نشان دادن کاریکاتورهای پیامبر اسلام در کلاس درس نه فقط برای مردم فرانسه بلکه برای مردم کل جهان خطرآفرین است. این حادثه یادآور حمله به دفتر مجله‌ی شارلی هبدو در جنوری 2015 به خاطر کشیدن کاریکاتورهای پیامبر اسلام توسط این مجله است. با این حال،…

تحلیلی جامعه‌شناختی از بنیادگرایی

۱۳۹۹/۷/۲۹ - ۱۲:۱۲ بعد از ظهر

  عمده پژوهش‌گران عروج بنیادگرایی اسلامی در دهه نود را واکنشی در مقابل سکولاریسم و مدرنیسم می دانند که بنیادگرایان مسلمان را برانگیخته تا بعضا با توسل به خشونت و تروریسم، به دفاع از ارزش های سنتی و مذهبی خود در مقابل ارزش‌های سکولار برآیند. به این ترتیب، بنیادگرایی «واکنشی است دفاعی علیه مدرنیته و تلاش برای تحمیل احکام، معیارها و رفتارهای بنیادگرایانه به کل جامعه تا این دفاع را به  سرانجام برسانند.»

آنچه کرونا به ما آموخت

۱۳۹۹/۷/۱۶ - ۳:۵۵ بعد از ظهر

در زمان نگارش این مقاله، ویروس کرونا 33 میلیون نفر از مردم جهان را مبتلا کرده است و بیش از یک میلیون نفر تلفات برجای گذاشته است. میلیون ها نفر شغل خود را از دست داده اند و حجم ساعات کاری جهانی در نیمه دوم سال 2020، 10 درصد نسبت به سال گذشته کاهش یافته است که معادل است با 305 میلیون شغل تمام وقت.[1] اگرچه در طول تاریخ تمدن، بشر همواره با…

سفرنامۀ بامیان

۱۳۹۹/۷/۶ - ۳:۲۱ بعد از ظهر

به مناسبت روز گردش‌گری بامیان جمعه، آخرهفته است و در خانۀ مان بحث روی رفتن به بامیان و یک سفر تفریحی آغازشد. مادر، خواھر و برادرم درعید گذشته  سفری به بامیان داشتند، و این بار قرار نوبت، نوبت من و پدرم بود که به این سفر روانه شویم. تصمیم گرفته شد و مسیر راه هم باید تعیین می‌گردید. انتخاب مسیر نزدیک‌تر خطرناک بود زیرا راه جلریزهمه ساله گواه حوادث دل‌خراش است، و مسیر طولانی‌تر،…

مذاکرات صلح و رسالت تاریخی زنان

۱۳۹۹/۶/۲۴ - ۱۱:۴۹ قبل از ظهر

  افغانستان پس از تجربۀ کسالت‌آور چند دهه جنگ، این روزها شرایط متفاوت‌تری را به تجربه گرفته و باور عام نزد مردم این است که هم‌زمان با آغاز مذاکرات هیات جمهوری اسلامی افغانستان با طالبان، به تناسب هر وقتی دیگر بیشتر به صلح نزدیک شده است. هرچند به باور نگارنده هر پایان جنگی، الزاماً صلح نیست اما اگر این تیوری را که هر جنگی…