سیاستکده

حکومت‌های تحمیلی سیاست را در افغانستان قومی ساخته است

۱۴۰۰/۲/۱۵ - ۳:۴۵ بعد از ظهر

به باور شماری از آگاهان، حکومت‌های که در افغانستان شکل گرفته،‌ براساس سهم و اراده مردم افغانستان نبوده،‌ بل از بیرون بر این مردم تحمیل شده است.  این آگاهان که در میز گرد مجازی بررسی سیاست‌های قومی داکتر نجیب‌الله رییس جمهور پیشین افغانستان و داکتر محمداشرف غنی رییس جمهور کنونی این کشور اشتراک کرده‌،‌ می‌گویند که از سال ۱۸۸۰ میلادی به این‌سو سیاست در افغانستان قومی شده است. این میز گرد مجازی را انستیتوت مطالعات استراتژیک افغانستان با…

اگر شکست سیاسی نیاید، در جنگ نمی‌بازیم

۱۴۰۰/۲/۱۴ - ۱۲:۰۱ بعد از ظهر

توضیح: رحمت‌الله نبیل رییس پیشین امنیت ملی افغانستان، در گفتگوها و تلاش‌های مرتبط به صلح دخیل است. به رغم اختلاف نظرهای او با محمد اشرف‌غنی رییس‌جمهور کنونی در ملاقات‌های داکتر عبدالله رییس شورای عالی مصالحه با مقام‌های خارجی حضور دارد. در این گفتگو در مورد تحولات اخیر در افغانستان در پیوند به مسایل مرتبط به جنگ و صلح از ایشان سوال‌هایی پرسیده‌ایم. در زیر متن گفتگوی ایشان را با وب‌سایت رادیو نوروز می‌خوانید. صحبت‌های ایشان به منظور اختصار و…

چرا مهره‌های اصلی شبکۀ حفاظتی بن لادن بازداشت نشدند؟

۱۴۰۰/۲/۱۲ - ۱۰:۴۴ قبل از ظهر

در ساعات اول ۲ می سال ۲۰۱۱ بارک حسین اوباما رییس‌جمهور مسلمان‌زاده و نیمه‌سیاه پوست وقت امریکا، خبر کشته شدن اسامه بن لادن بنیان‌گذار شبکۀ القاعده را به جهانیان اعلام کرد. او گفت که نیروهای ویژۀ قشون تفنگ‌داران دریایی امریکا، اسامه بن لادن را که حملۀ تروریستی ۱۱ سپتامبر سال ۲۰۰۱ زیر نظر او طراحی و اجرا شد، به قتل رساندند. بن لادن در ویلایی در شهرک ایبت‌آباد پاکستان در نزدیکی اسلام‌آباد و در جوار…

آیا پشتیبانی هوایی به نیروهای امنیتی و دفاعی فراهم خواهد شد؟

۱۴۰۰/۲/۱۱ - ۱۰:۱۶ قبل از ظهر

برمبنای توافق سال گذشتۀ امریکا و طالبان، باید امروز آخرین سرباز ناتو از افغانستان خارج می‌شد، ولی به اساس تصمیم واشنگتن روند خروج این نیروها با چند ماه تاخیر به پایان می‌رسد. به نظر می‌رسد که تلاش‌های جدی دیپلوماتیک در جریان است تا طالبان وادار شوند که به کاروان‌های در حال خروج ناتو حمله نکنند. برمبنای گزارش‌هایی که در روزهای اخیر منتشر شد ایالات متحده آماده‌گی نظامی هم دارد تا در صورت حمله به کاروان‌های در حال خروج…

لشکر فاطمیون: شهروندان افغانستان در نقش جنگجویان ایران در سوریه

۱۴۰۰/۲/۹ - ۴:۵۱ بعد از ظهر

رژیم ایران از سال‌ها پیش برای پیشبرد اهدافش در خاورمیانه، از گروه‌های اسلام‌گرا به‌عنوان نیروهای نیابتی استفاده می‌کرد. مثلا حمایتِ شرم‌آورش از حزب‌الله لبنان و حماس فلسطین از دههٔ ۱۹۸۰، امری قابل‌اثبات است. اما آن‌چه کمتر آشکار است، جنگ‌های نیابتیِ فزایندهٔ اخیر ایران با ایجاد شبکه‌ای فراملّی از گروه‌های شبه‌نظامی شیعه است که آن‌ها را برای نبرد با دشمنان خود در جبهه‌های متعدد در سراسر یک ناحیهٔ وسیع اعزام کرده است. لشکر فاطمیون یکی از این…

چرا تحول هشت ثور ناکام شد؟

۱۴۰۰/۲/۸ - ۱۱:۴۵ قبل از ظهر

هشتم ثور از منظرهای گوناگون مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. دکترانوارالحق احدی وزیر زراعت کنونی و رییس پیشین حزب افغان ملت در دهۀ ۹۰ میلادی مقاله‌یی نوشت و در آن تغییر روابط تباری در مناسبات قدرت افغانستان را پیامد بسیار مهم تحول هشت ثور خواند. بسیاری‌ها همین موضوع را در مباحث مرتبط به هشت ثور برجسته می‌کنند، ولی نکتۀ بسیار مهم این است که تحول هشت ثور بیشتر مناطق افغانستان از جمله کابل را به جغرافیای…

هشتم ثور، جنگ برسر توزیع قومی قدرت

۱۴۰۰/۲/۸ - ۱۱:۰۹ قبل از ظهر

هشتم ثور به عنوان روز پیروزی مجاهدین در سال‌نامه‌های افغانستان جا گرفته است، در میان مردم عام اما این روز یادآور دورۀ تلخ دیگری از جنگ است، وجه سوم این روز اما نقطۀ عطفی در تاریخ افغانستان است که کمتر به روشنی بدان پرداخته شده و آن سویۀ این روز، بروز تضاد های قومی به صورت جنگ گرم در این کشور است. جنگ‌های پس از هشت ثور در افغانستان عناوین مختلفی یافت که شاید بارزترین و در عین حال سرپوش…

چرا کودتای هفت ثور کامیاب نبود؟

۱۴۰۰/۲/۷ - ۱:۱۹ بعد از ظهر

هفت ثور سال ۱۳۵۷ تحول مهم در تاریخ سیاسی افغانستان است که جنگ چهل سال اخیر را کلید زد. این رویداد حزب دمکراتیک خلق را به قدرت رساند. حزب دمکراتیک خلق افغانستان، سازمان سیاسی طرف‌دار شوروی، داعیۀ رشد اقتصادی و ترقی اجتماعی بر مبنای الگوی روسی توسعه داشت. کودتای ثور چنان خونین بود که حتا در آن کودکان به قتل رسیدند. در آن کودتا سردارمحمد داوودخان رییس‌جمهور وقت با ۱۷ تن از اعضای خانواده‌اش که در میان آنان…

هفت و هشت کردن در ماه ثور

۱۴۰۰/۲/۷ - ۱۰:۳۸ قبل از ظهر

در هرات « هفت و هشت کردن» در زبان عام به معنای جدل لفظی بی حاصل داشتن است . نمی‌دانم این زبان‌زد در دیگر جاهای کشور نیز رواج دارد و یا نه اما چیزی که رواج دارد، جدال قدیمی میان هفت ثوری‌ها و هشت ثوری‌هاست. جدال دو نوع نگرش، دو ایدیالوژی دو جریانی که تجربۀ قدرت را نیز داشته اند. این جدال اما برای نسلی که نیم قرن با آن فاصله دارد، چه سخنی برای گفتن دارد؟ همین امروز…

مشکل در روابط مرکز و ولایات

۱۴۰۰/۲/۵ - ۱۲:۳۵ بعد از ظهر

راه‌پیمایی‌های اخیر در ولایت فاریاب در اعتراض به نصب والی جدید در آن ولایت از سوی حکومت مرکزی یادآور حوادث سال ۱۹۹۲ است. در جنوری سال ۱۹۹۲ رییس‌جمهور وقت داکتر نجیب‌الله، جنرال مومن اندرابی فرمانده گارنیزیون حیرتان را برکنار کرد و به جای او کس دیگر را گماشت اما جنرال اندرابی به وظیفه‌اش ادامه داد و از اطاعت امر رییس‌جمهور وقت اجتناب کرد. آن حادثه سبب شد که کل روابط رییس‌جمهور وقت با قدرت‌مندان شمال از جمله جنرال…

چرا ایالات متحده در جنگ افغانستان ناکام شد؟

۱۴۰۰/۲/۲ - ۱:۱۷ بعد از ظهر

تعیین تاریخ خروج بی‌قید و شرط ناتو و ایالات متحده از میدان نبرد افغانستان که از سوی رییس‌جمهور ایالات متحده اعلام شد، معنایی غیر از این نداشت که ماموریت ایالات متحده در افغانستان ناکام شده است. استیوکول روزنامه‌نویس مشهور امریکایی و روزنامه‌های معتبر نیویارک‌تایمز و واشنگتن‌پست در واکنش به دستور خروج بی‌قید و شرط رییس‌جمهور ایالات متحده، نوشتند که ماموریت نظامی کشور شان در افغانستان ناکام شد. برخی از دیپلومات‌ها و نظامیان امریکایی هم به این امر معترف…

نامۀ سرگشادۀ سه عضو کنگرۀ امریکا به وزیر خارجۀ آن کشور: در خروج از افغانستان بازنگری شود

۱۴۰۰/۱/۲۹ - ۱۲:۱۶ بعد از ظهر

نویسندگان: م. والتز، ل. چنی، ا. فرانکلین؛ اعضای کنگرۀ ایالات متحده 12 اپریل، 2021 منبع: والتز هاوس محترم آنتونی بلینکن؛ وزیر خارجه ایالات متحده! با ابراز نگرانی شدید برای امنیت ایالات متحده در آستانۀ نزدیک شدن خروج نیروهای ایالات متحده از افغانستان این نامه را می نویسیم. به درستی از فعالیت سازمان‌های تروریستی در امتداد مرز افعانستان-پاکستان در مقایسه با سایر نقاط جهان آگاهی دارید. جامعۀ استخباراتی بارها تعهد القاعده، آی‌اس‌آی‌اس/داعش و سایر…

مذاکرۀ منصفانه و با عزت؛ خواست‌ افغان‌ها

۱۴۰۰/۱/۲۹ - ۱۱:۳۵ قبل از ظهر

وقتی ایالات متحدۀ امریکا و متحدانش پس از حملات 11 سپتامبر وارد افغانستان شدند، دنبال تامین حقوق بشری مردم افغانستان و سرکوب یک گروه شورشی محلی نبودند، بلکه مداخلۀ نظامی به هدف مبارزه جهانی با تروریسم صورت گرفت. جنگی که برای مردم افغانستان، ایالات متحده و ناتو به قیمت جان هزاران فرد نظامی و غیر نظامی تمام شد. اینک، پس از گذشت دو دهه از حضور نیروهای ایتلاف بین المللی، افغانستان دارای نظام مردم‌سالار، قانون اساسی، جامعۀ مدنی و رسانه‌های…

تحقق پیش‌بینی بن لادن

۱۴۰۰/۱/۲۶ - ۱:۲۳ بعد از ظهر

جوبایدن رییس‌جمهور ایالات متحده در توجیه خروج بدون قید و شرط نیروهای نظامی ایالات متحده و ناتو از افغانستان گفت که آنان برای انتقام‌گیری از القاعده به این جا آمده بودند و حال که اسامه بن لادن زنده نیست و سازمان او تضعیف شده است، دیگر دلیلی برای حفظ نیروهای امریکایی در افغانستان وجود ندارد. تردیدی نیست که ایالات متحده برای انتقام‌ یازدۀ سپتامبر از القاعده به افغانستان نیروی نظامی فرستاد، آنان به این جا آمدند تا از…

۱۹۸۹ یا ۱۹۹۶؟

۱۴۰۰/۱/۲۵ - ۱۱:۴۰ قبل از ظهر

رسانه‌های امریکایی افشا کردند که جوبایدن رییس‌جمهور این کشور تصمیم گرفته است کلیه نیروهای امریکایی را تا تاریخ ۱۱ سپتامبر سال جاری میلادی از افغانستان خارج کند. به نظر می‌رسد که این تصمیم در مشوره با دیگر متحدان امریکا که در افغانستان نیروهای مسلح دارند، گرفته شده است. پس از این افشاگری رسانه‌های امریکایی، روزنامه‌های بریتانیایی هم نوشتند که لندن نیز همراه با ایالات متحده کلیۀ نیروهای بریتانیایی را از افغانستان خارج خواهد کرد. رسانه‌های امریکایی گزارش دادند که خروج…

چرا طالبان از شرکت در نشست استانبول امتناع کردند؟

۱۴۰۰/۱/۲۴ - ۱۱:۴۹ قبل از ظهر

طالبان از شرکت در نشست استانبول امتناع کردند. آنان گفتند که در حال حاضر برای شرکت در این نشست آماده‌گی ندارند و زمان بیشتری می‌خواهند تا آماده شوند. به نظر نمی‌رسد که امتناع طالبان از شرکت در نشست استانبول و تعویق این نشست، صرف علت فنی داشته باشد. چنین می‌نماید که طالبان به دلایل سیاسی در این نشست شرکت نکردند. واقعیت این است که طالبان نمی‌خواهند در گفتگوهای صلح افغانستان به جانب مقابل شان که…

چرا پاکستان خواستار تاخیر در خروج امریکا شد؟

۱۴۰۰/۱/۲۲ - ۱۰:۵۹ قبل از ظهر

وزارت خارجۀ پاکستان اعلام کرده است که خروج زودهنگام نیروهای خارجی از افغانستان به مخالفان تامین صلح در این کشور فرصت می‌دهد تا دست به خراب‌کاری بزنند. پیش از این وزیر خارجۀ پاکستان گفته بود که ایالات متحده باید به موافقت‌نامۀ دوحه پابند بماند. پابندی به موافقت‌نامۀ دوحه که بین امریکا و طالبان امضا شده است معنای دیگری غیر از این ندارد که نیروهای ایالات متحده و هم‌پیمانانش تا اول ماه می سال جاری میلادی، افغانستان را ترک…

آیا نشست استانبول به بن‌بست می‌خورد؟

۱۴۰۰/۱/۲۱ - ۲:۱۲ بعد از ظهر

چنین می‌نماید که روی تاریخ برگزاری نشست استانبول که ۱۶ اپریل گفته شده است همه جهت‌ها توافق دارند. اما در مورد سطح اشتراک، آجندای نشست و دیگر ترتیبات مرتبط به آن توافق وجود ندارد. سفیر زلمی خلیل‌زاد نمایندۀ ویژۀ ایالات متحده در مورد صلح افغانستان به کابل آمده است تا دربارۀ این مسایل با ارگ، شورای عالی مصالحه و سیاست‌مداران کابل‌نشین دیگر گفتگو کند. رییس‌جمهور محمد اشرف غنی در مراسم توضیح طرحش برای حل سیاسی گفت که وقتی آقای…

نقش سرمایۀ اجتماعی در جستجوی صلح افغانستان

۱۴۰۰/۱/۲۱ - ۱۱:۳۹ قبل از ظهر

استقرار صلح در شرایط منازعات مسلحانه امروزی نیاز به تعهد طولانی مدت برای ایجاد زیر ساخت‌هایی در تمام سطوح جامعه دارد. زیرا ساختارهایی که با استفاده از منابع موجود بتوان براساس آن‌ها جامعه را از درون به سمت آشتی سوق داده و در عین حال سهم‌گیری نیروهای بیرونی را افزایش دهند. به طور خلاصه خانۀ صلح بر بنیادهای چندگانۀ بازیگران و اقداماتی بنا شدنی است که هدف از آن استقرار و حفظ صلح باشد. توسعۀ یک زیر ساختار…

انتخابات‌خواهی و بیعت‌طلبی

۱۴۰۰/۱/۱۸ - ۲:۰۱ بعد از ظهر

طرح محمد اشرف‌غنی برای حل سیاسی جنگ نشان می‌دهد که او قصد ندارد قدرت را به یک حکومت انتقالی که در راس آن یک رییس غیر منتخب باشد، بسپارد. او در سخنرانی‌اش در ارگ ریاست جمهوری که در آن طرحش را توضیح می‌داد گفت که زمان آن سپری شده است که قدرت‌های خارجی متن سخنرانی‌های رهبران افغانستان را بنویسند و هر چیزی را تحمیل کنند. در این سخنرانی رییس‌جمهور غنی از داکتر نجیب‌الله نام نبرد، اما اشاره‌اش به تحولات…