فرهنگ‌سرا

یک دهه در وادی هنر؛ می‌خواهم چالش‌ها و مشکلات جامعه خود را بیان کنم

۱۴۰۰/۱/۲۹ - ۱۲:۳۴ بعد از ظهر

نمایش‌گاه نقاشی آثار موسی‌ خان رجا جمال تحت عنوان «یک دهه در وادی هنر»،‌ در ۲۸ حمل سال جاری با حضور هنرمندان،‌ هنرجویان و علاقه‌مندان هنر در کابل افتتاح شد. موسی‌ خان رجا جمال،‌ استاد انستیتوت هنر‌های زیبا و صنایع در صحبت با رادیو نوروز گفت که در این نمایش‌گاه ۴۰ اثر نقاشی خود را،‌ به نمایش گذاشته است. استاد جمال افزود که با خلق این اثر‌ها،‌ کوشیده است که چالش‌ها و مشکلات جامعه و نوع فرهنگ و نوع…

صد یاقوت هرات رونمایی شد

۱۴۰۰/۱/۲۵ - ۱۰:۴۴ قبل از ظهر

انستیتوت مطالعات استراتژیک افغانستان، کتاب صد یاقوت هرات را که در برگیرندۀ مجموعه‌یی از صد شخصیت تاریخی هرات است را روز دوشنبه 23 حمل با حضور مقام‌های دولتی، نماینده‌گان کشور‌های ایران و ترکیه، استادان دانشگاه، نویسندگان، جوانان و فرهنگیان در ارگ تاریخی هرات (قلعۀ تاریخی اختیارالدین) رونمایی کرد. دکتر رنگین دادفر سپنتا وزیر خارجۀ پیشین کشور و رییس بورد مشورتی انستیتوت مطالعات استراتژیک افغانستان در این مراسم گفت که یادآوری از گذشته‌ها نه به معنای برتری‌جویی و کشیدن مرزها، بل به…

جهان کیم کارداشیان

۱۴۰۰/۱/۱۸ - ۲:۴۸ بعد از ظهر

کیم کارداشیان مدل چهل سالۀ امریکایی که اکنون به جمع میلیاردرهای جهان پیوسته، از چهره‌ها و سلبریتی‌های دست اول و صدملیونی دنیای مجازی است. هرچند با پا گذاشتن به میان‌سالی، اکنون به دنبال کارهایی دیگری است که دوام حضور درآمدزای او را در عرصۀ رسانه‌ها تامین کند. اخبار و رویدادهای زنده‌گی او همواره با درصد بالایی از سوی کاربران شبکه‌های مجازی دنبال می‌‌شود. قصه از آن‌جا برای دنیای کارداشیان وکارداشیان‌ها( خانوادۀ او) جالب‌تر شد که فیلم رابطۀ جنسی او با دوست‌پسرش به…

مبانی فکر سیاسی امیر علی‌شیر نوایی

۱۴۰۰/۱/۱۸ - ۱۰:۵۲ قبل از ظهر

به بهانۀ سال‌روز تولد امیر علی‌شیر نوایی  امیر علی‌شیر نوایی، وزیر خلاق و دانشمند دربار تیموری را تنها به‌عنوان شاعر شناختن، ظلمی تاریخی بر او و تاریخ فرهنگی است. نوایی، معمار فرهنگ سیاسی تازه‌یی در تاریخ شرق است، آنچه که از آن به‌عنوان رنسانس شرق یا مکتب فرهنگی هرات یاد می‌کنند. اما این مکتب همان قدر که فرهنگی است، سیاسی نیز هست. نوعی نظریۀ سیاسی منظم، بر رفتار و آثار او سایه افکنده و معنا می‌بخشد. امیری قدرت‌مند…

لباس مردان کرد

۱۴۰۰/۱/۱۱ - ۱۰:۵۲ قبل از ظهر

لباس مردان کرد اغلب گشاد است تا تردد در میان کوه‌ها و مسیرهای دشوار با آن‌ها آسان باشد. رنگ، طرح و مدل هرکدام از اجزاء لباس به تناسب آب ‌و هوا و موقعیت کار، مراسم یا جشن‌ها متفاوت است. بعضی بخش‌های لباس کردی زنانه و مردانه یکسان است، اما لباس مردان کرد بسیار ساده‌تر از لباس زنان است و عموما از یک جنس پارچه و از طیف رنگی مشخصی دوخته می‌شود. رنگ لباس‌های مردان کردی به ‌صورت تک‌رنگ…

همه چیز در بارۀ زرتشت

۱۴۰۰/۱/۷ - ۳:۰۱ بعد از ظهر

به بهانۀ سال‌روز تولد زرتشت در شهر بلخ، که مادر شهرها نامیده شده، هزارها سال قبل از تولد مسیح، مردی با دعوای خرد و دانش، ظهور کرد که ابتدا به عنوان شاعری بزرگ در بلخ شهره یافت و بعدها، سخنان و شیوۀ زیستنش، آیینی درازدامن شد. این شاعر شگفت که فلسفۀ باستانی یونان و فلسفۀ جدید اومانیستی و قرن‌ها جستجوی خرد و حکمت به او مدیون است، زرتشت نام دارد و آیینش، زرتشتی یا زردشتی یا آیین مزدا نامیده می‌شود.

شرمندۀ هندوان و سیک‌هاییم

۱۴۰۰/۱/۵ - ۴:۱۴ بعد از ظهر

متن سخنرانی دکتر دادفر سپنتا در مراسم اهدای جایزۀ ابن سینا به سناتور انار کلی هنریار از سوی انستیتوت مطالعات استراتژیک افغانستان در میان این همه رنج و دردی که هندوان و سیک‌های افغان در گذار سده‌ها در سرزمین خود شان و در میهن نیاکان شان کشیده اند، هر گام نمادین هم برای شناسایی بیداد‌ها و ظلم‌هایی که بر این شهروندان روا داشته شده است، گامی است در جهت درست. هندوان و سیک‌های افغان…

خراسان

۱۴۰۰/۱/۳ - ۲:۴۰ بعد از ظهر

خراسان، سرزمینی تاریخی با سرحدات متنوع است و ولایاتی در شمال ایران امروزی نیز بر همین نامند. واژۀ خراسان، " سرزمین خورشید تابان" در دوران پیش از اسلام و دوران اولیۀ اسلام نشان‌دهندۀ مرزهای بسیار وسیع‌تری بود و بخش‌هایی از روسیۀ امروزی، آسیای مرکزی و افغانستان را در بر می‌گرفت. پس از سال 2004، خراسان از لحاظ ساز و کار اداری به سه ولایت یا استان کوچک‌تر در ایران تقسیم شد: خراسان رضوی، خراسان شمالی و خراسان جنوبی که…

نوروز چیست؟

۱۴۰۰/۱/۳ - ۱۱:۲۶ قبل از ظهر

نوروز ترکیبی از دو واژۀ پارسی است. نَو به معنای تازه و جدید و واژۀ روز ( روزِ نو). نوروز با جشن‌هایی شناخته می‌شود که برخی پارسی‌زبانان و کشورهای آسیای مرکزی در آن‌ها فرارسیدن سال نو را به نظاره می‌نشینند. آغاز دقیق سال نو زمانی است که زمستان جان‌فرسا انجام می‌یابد و جای خود را به بهار دلکش می‌دهد. ممات زمستان و حیات بهار معمولا در 20 یا 21 مارچ هر سال رخ می‌دهد. در زبان انگلیسی نوروز…

خانه‌تکانی

۱۳۹۹/۱۲/۳۰ - ۳:۲۳ بعد از ظهر

روانش شاد مادرم، نزدیک عید که می‌شد به ما فرزندانش پیام می‌داد، "پاشین بیاین چیزایی رو که جا گذاشتین ببرین. من جا ندارم." روزی در همان سال‌های دور، رفته بودم آرایشگاه. خانمی از در وارد شد. لباسی که بر تنش بود بنظرم خیلی آشنا آمد. هرچه فکر کردم مناسبت آشنا آمدن چیست، به نتیجه نرسیدم. به خانم گفتم "چقد این لباس شما قشنگه! می‌تونم بپرسم از کجا خریدین؟" خانم لبخندی زد و…

تاریخچۀ لباس کردی

۱۳۹۹/۱۲/۵ - ۱۱:۳۱ قبل از ظهر

فرهنگ کردها، هنرها و زیبایی‌هایی را به میراث گذاشته است. در فرهنگ کردستان گنجینه‌های جذابی وجود دارد که می‌تواند به‌عنوان آداب ‌و رسوم مردم شناخته شود و حتی گاهی به‌عنوان تاریخ آن ملت می‌تواند در نظر گرفته شود. کردها از آن دسته اقوامی هستند که از زمان‌های دور و به درازای تاریخ تعصب شدیدی بر حفظ و نگهداری از هویت و فرهنگ خود داشته و دارند. در این میان این توجه موجب می‌شود که فرهنگ‌های محلی بیشتر شناخته…

زبان‌بازی‌های سیاسی

۱۳۹۹/۱۲/۳ - ۱:۴۹ بعد از ظهر

روز زبان مادری هم در افغانستان انگار روز معمولی نیست، معمولی از آن نوع که خوش و خوش حال یکی از زبان مادری خود بگوید و به زبان مادری دیگر ناروایی و ناسزایی روا ندارد. اگر چه این سال‌ها کم‌کم به صورت بسیار متظاهرانه‌ای سعی می کنیم، در پست‌های فیس بوکی خود ، به زبان و زبان‌های دیگر نیز یک احترام روشنفکرانه بنمایانیم و در اصل و پشت پرده ولی به قول فروغ فرخ‌زاد در ذهن خود تناب…

چرا رادیو نوروز مهم است؟

۱۳۹۹/۱۱/۲۵ - ۱۲:۳۳ بعد از ظهر

به مناسبت روز جهانی رادیو در نیمه‌ی شهریور/سنبله ۱۳۹۹ خبری خوش از هراتِ جان به گوش رسید. این بانگ رادیو نوروز بود که از این شهر باستانی برخاسته بود. هرات که همواره کانون فرهنگ و ادب در جهان پارسی بوده، این بار نیز پیشگام پیوندی تازه میان مردمان حوزه تمدنی نوروز شده است. راست است که اهالی «منطقه ما» که از کوه های بلند کشمیر تا سرزمین های بالکان و از فرارودان تا خلیج…

شهربانوی افغانستان

۱۳۹۹/۱۱/۲۱ - ۱۲:۵۹ بعد از ظهر

روزنامۀ گاردین، خانم شهربانو سادات، کارگردان جوان افغانستان را به عنوان یکی از بیست کارگردان برتر سال 2020، انتخاب کرد، افتخاری که برای اولین بار در تاریخ فرهنگی افغانستان رخ داده است. دلیل این افتخار، فیلم درخشان « پرورش‌گاه» است. فیلمی شاعرانه، با مایه‌هایی از سوریالیسم و آمیخته با طنز و اندوه. شهربانو، را اولین بار ده سال قبل در لندن دیدم، دختری نوجوان و پرشور با هوشی فوق العاده که برای یک برنامۀ سینمایی…

نیازمند یک‌صدایی و اتحاد هستیم

۱۳۹۹/۱۱/۱۱ - ۴:۱۴ بعد از ظهر

نمی‌دانم با کدامین ادبیات از افغانستان امروز بگویم؛ کشوری که در شرایط دشوار و در مسیر نا معلوم قرار گرفته است. اگر یک قدم آن‌سوتر از کابل پای بیرون نهیم، فرزندان این سرزمین به جرم هیچ کشته می‌شوند. می‌گوییم افغانستان دیگر به سال‌های سیاه قبل و جنگ‌های داخلی برنمی‌گردد، اما خطر آن زیاد است. امروز دوباره به جای تعریف‌های مدرن حق زن و مرد، آزادی و مفاهیمی چون دمکراسی، حق حاکمیت مردم…

جشن «پیر شالیار اورمان» در کردستان

۱۳۹۹/۱۱/۱۱ - ۳:۰۷ بعد از ظهر

 کردستان ایران، تاریخی پربار و غنی دارد و در هر گوشۀ آن نشانی از قدمت و غنای فرهنگی مردم به چشم می‌خورد؛ در این میان روستای اورامان، آرشیوی هزاران ساله از فرهنگ و تمدن کردستان است. اورامان یا اورامان در 75 کیلومتر شهر مریوان در استان كردستان ایران واقع شده است که منطقه‌ای زیبا و با بافتی پلکانی و دارای تاریخی کهن و…

نشر نخستین کتاب در مورد جشن سده در تاجیکستان

۱۳۹۹/۱۱/۹ - ۴:۳۰ بعد از ظهر

در فرهنگ مردم آریایی چهار جشن مهم دیده می­‌شود که هر کدام از آن با یکی از عناصر چهارگانه ( آب، آتش، باد و خاک ) ارتباط دارند. متاسفانه برخی از این جشن­‌ها در طول تاریخ به بوتۀ فراموشی سپرده شده ­اند. اما برخی از آن‌ها از قدیم تا کنون میان مردم رایج بوده­ است. جشن سده نیز یکی از جشن‌های زیبا و زمستانی است که به عنصر آتش مرتبط است. این جشن هرچند در طول…

خاطرات دیدار از سرزمین آریانا

۱۳۹۹/۱۱/۶ - ۲:۴۶ بعد از ظهر

برای شرکت در کنفرانسی بین‌المللی که از سوی «دهلی پالیسی گروپ» درباره‌ی اوضاع افغانستان در اردیبهشت/ثور 1392 برگزار می‌شد، رفته بودم افغانستان. در هتل اینترکانتینتال کابل اقامت داشتم. در غذاخوری هتل نشسته بودم و صبحانه می‌خوردم. مردی میان‌سال، سفیدرو و نسبتا چاق، با لباس سفید و کلاه آشپزی بر سر، تمیز و آراسته و سرحال، آمد بالای سرم ایستاد، سلام کرد. پاسخ دادم. از من پرسید شما در دائره المعارف نبودید؟ گفتم چطور مگر؟ گفت: «شما مگر…

نسخه‌ی قزاقستانی « تاریخ افغانستان»

۱۳۹۹/۱۰/۱۰ - ۱۱:۵۸ قبل از ظهر

اختصاصی برای وب‌سایت رادیونوروز/برگردان از وب‌سایت رادیو نوروز رونمایی نسخه‌ی قزاقستانی کتابم «تاریخ افغانستان» در انستیتوت مطالعات استراتژیک قزاقستان به تاریخ 11 دسامبر سال 2020، یک رویداد بسیار مهم علمی محسوب می‌شود. انتشار این کتاب به زبان رسمی قزاقستان، یک اتفاق بسیار مهم و میمون علمی در قزاقستان است. نیازی به گفتن نیست که این امر باعث افزایش آگاهی از افغانستان به عنوان یک کشور مهم استراتژیک در قزاقستان می‌شود.

خاستگاه هنر مینیاتور به جایگاه خود می رسد؟

۱۳۹۹/۱۰/۳ - ۲:۵۱ بعد از ظهر

هم‌زمان با اعلام خبر ثبت هنر مینیاتور، بدون نام وحضور افغانستان به حیث کشور زادگاه این هنر، واکنش‌های گسترده‌ای نیز دراین خصوص چه از سوی مقام های دولتی ونهاد های ذیربط و یا شخصیت های فرهنگی به وجود آمد. از وزارت اطلاعات وفرهنگ واعلام موضع رسمی دولت افغانستان در قبال عدم حضور افغانستان در میان کشورهای ثبت کننده تا کاربران فضای مجازی وشهروندان افغانستان به این موضوع اعتراض کردند. البته…